เที่ยวสุพรรณบุรี: เมืองยุทธหัตถี ตำนานขุนแผน และเสียงเพลงอีแซวริมแม่น้ำท่าจีน

สุพรรณบุรี (Suphanburi) • ภาคกลางสุพรรณบุรี
สุพรรณบุรี — จังหวัดสุพรรณบุรี
ภาพประกอบ สุพรรณบุรีจังหวัดสุพรรณบุรี (ที่มา: Wikimedia Commons) · เครดิตรูปภาพ

ถ้าจะหาจังหวัดที่อยู่ใกล้กรุงเทพฯ แค่ราวสองชั่วโมง แต่อัดแน่นด้วยเรื่องราวตั้งแต่ยุคทวารวดี สงครามยุทธหัตถี ไปจนถึงตำนานรักสามเส้าที่คนไทยท่องจำได้ทั้งเรื่อง สุพรรณบุรีคือคำตอบ เมืองเล็กๆ ริมแม่น้ำท่าจีนแห่งนี้ไม่ได้ขายแค่ทิวทุ่งนาเขียวขจี แต่ขายความเป็น เมืองอู่ข้าวอู่น้ำ ที่หล่อเลี้ยงกรุงศรีอยุธยามาหลายร้อยปี

คนสุพรรณฯ ภูมิใจในรากเหง้าของตัวเองอย่างเห็นได้ชัด ไม่ว่าจะเป็นสำเนียงเหน่อที่เป็นเอกลักษณ์ เสียงเพลงอีแซวที่ยังร้องโต้ตอบกันสดๆ ในงานวัด หรือกลิ่นหอมของขนมสาลี่ที่ลอยมาตามถนนสายของฝาก ที่นี่จึงเป็นจังหวัดที่ เที่ยวได้ทั้งวัน โดยไม่ต้องขับรถไกล เพราะของดีกระจุกตัวอยู่ในรัศมีไม่กี่สิบกิโลเมตร

บทความนี้จะพาไปรู้จักสุพรรณบุรีตั้งแต่ที่มาของชื่อเมือง สถานที่ที่ต้องไปให้ถึง วัฒนธรรมเพลงพื้นบ้านที่ทำให้ UNESCO ยกย่อง ไปจนถึงของกินของฝากที่พลาดไม่ได้ พร้อมเกร็ดเล็กเกร็ดน้อยที่จะทำให้การไปเยือนครั้งหน้าสนุกขึ้นอีกหลายเท่า

จากเมืองอู่ทองสู่สุพรรณบุรี: ที่มาของเมืองเก่าแก่ริมท่าจีน

สุพรรณบุรีเป็นหนึ่งในเมืองที่เก่าแก่ที่สุดในลุ่มแม่น้ำภาคกลาง เดิมมีชื่อเรียกว่า ทวารวดีศรีสุพรรณภูมิ หรือ พันธุมบุรี สะท้อนว่าพื้นที่แถบนี้เคยเป็นชุมชนสมัยทวารวดีมาก่อน ต่อมาในสมัยพระเจ้าอู่ทองได้สร้างเมืองขึ้นทางฝั่งตะวันตกของแม่น้ำท่าจีน เรียกว่า เมืองอู่ทอง กระทั่งถึงสมัยขุนหลวงพะงั่วจึงเรียกขานกันว่า เมืองสุพรรณบุรี อย่างที่ใช้มาจนปัจจุบัน

ในสมัยกรุงศรีอยุธยา สุพรรณบุรีมีฐานะเป็นเมืองหน้าด่านสำคัญและเป็นอู่ข้าวอู่น้ำที่หล่อเลี้ยงราชธานี ด้วยทำเลที่ตั้งจึงต้องผ่านศึกสงครามหลายครั้ง สมรภูมิที่ลือลั่นที่สุดคือสงครามยุทธหัตถี ที่สมเด็จพระนเรศวรมหาราชทรงกระทำคชยุทธมีชัยเหนือพระมหาอุปราชา ณ ตำบลดอนเจดีย์ เหตุการณ์ครั้งนั้นทำให้สุพรรณบุรีได้ชื่อว่าเป็น เมืองยุทธหัตถี มาจนทุกวันนี้ และมีพระบรมราชานุสรณ์ดอนเจดีย์เป็นอนุสรณ์สถานให้คนรุ่นหลังได้รำลึก

สถานที่ที่ต้องไปให้ถึง: หอคอยสูงสุดในไทย บึงฉวาก และตลาดร้อยปี

จุดหมายแรกที่เห็นได้แต่ไกลคือ หอคอยบรรหาร-แจ่มใส กลางเมืองสุพรรณบุรี สูงถึง 123.25 เมตร เป็นหอคอยแห่งแรกและสูงที่สุดในประเทศไทย ขึ้นไปชมวิวเมืองได้รอบทิศ ตั้งอยู่ในสวนเฉลิมภัทรราชินีที่ร่มรื่นเหมาะแก่การพักผ่อน

ห่างออกไปทางอำเภอเดิมบางนางบวชคือ บึงฉวาก แหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติขนาดใหญ่ที่รวมสวนสัตว์ บ่อจระเข้ และไฮไลต์อย่างอุโมงค์ปลาน้ำจืดแห่งแรกของประเทศไทย เดินลอดชมฝูงปลาแม่น้ำตัวโตได้แบบใกล้ชิด เหมาะมากสำหรับครอบครัวที่พาเด็กๆ มาเที่ยว

อีกที่ที่ห้ามพลาดคือ ตลาดสามชุก หรือ ตลาดร้อยปี ตลาดไม้ริมแม่น้ำท่าจีนที่มีมาตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 5 ได้รับการฟื้นฟูจนกลายเป็นแหล่งเดินกินเดินเที่ยวยอดนิยม มีทั้งร้านขนมโบราณ ของเก่า บ้านขุนจำนงจีนารักษ์ที่เปิดเป็นพิพิธภัณฑ์ และบรรยากาศย้อนยุคที่ถ่ายรูปสวยทุกมุม

ตามรอยขุนช้างขุนแผนและสายมูที่วัดป่าเลไลยก์

สุพรรณบุรีเป็นเมืองต้นกำเนิดของวรรณคดีเรื่อง ขุนช้างขุนแผน ที่มีเค้าโครงจากเหตุการณ์จริงในสมัยอยุธยาตอนต้น สถานที่หลายแห่งในเรื่องยังคงอยู่ให้ตามรอยได้จริง ทั้งวัดแค บ้านรั้วใหญ่ และโดยเฉพาะ วัดป่าเลไลยก์วรวิหาร บนถนนมาลัยแมน ตำบลรั้วใหญ่ ที่ในวรรณคดีระบุว่าเป็นที่ขุนแผนเคยบวชเรียนอาคม

ภายในวัดป่าเลไลยก์ประดิษฐาน หลวงพ่อโต พระพุทธรูปปางป่าเลไลยก์องค์ใหญ่ที่ชาวสุพรรณฯ เคารพศรัทธาอย่างสูง ทุกปีจะมีงานนมัสการหลวงพ่อโตในช่วงเดือนสิบสองเป็นงานวัดใหญ่ที่คึกคัก ปัจจุบันวัดในเรื่องขุนแผนหลายแห่งกลายเป็นเส้นทาง สายมู ที่นักท่องเที่ยวนิยมไปขอพรเรื่องความรักและโชคลาภ ทำให้เรื่องเล่าเก่าแก่ยังมีชีวิตอยู่ในวิถีคนรุ่นใหม่

เมืองแห่งเพลงอีแซว: วัฒนธรรมที่ UNESCO ยกย่อง

ถ้าพูดถึงวัฒนธรรมที่เป็นหัวใจของสุพรรณบุรี ต้องยกให้ เพลงอีแซว เพลงพื้นบ้านภาคกลางที่เป็นการร้องโต้ตอบกันสดๆ ระหว่างฝ่ายชายฝ่ายหญิง ใช้ปฏิภาณไหวพริบและคารมคมคายมาโต้กลอนกันให้คนดูได้ลุ้น ศิลปินเพลงอีแซวที่มีชื่อเสียงระดับศิลปินแห่งชาติอย่าง แม่ขวัญจิต ศรีประจันต์ ก็เป็นชาวสุพรรณฯ และยังเปิดบ้านเป็นแหล่งเรียนรู้สืบสานเพลงพื้นบ้านให้คนรุ่นใหม่

ด้วยรากวัฒนธรรมดนตรีที่ลึกซึ้งนี้เอง สุพรรณบุรีจึงได้รับการรับรองเป็นเครือข่ายเมืองสร้างสรรค์ของ UNESCO ด้านดนตรี (UNESCO Creative City of Music) นอกจากนี้เมืองสุพรรณฯ ยังเป็นบ้านเกิดของนักร้องลูกทุ่งระดับตำนานหลายคน สำเนียงเหน่อสุพรรณฯ จึงกลายเป็นเอกลักษณ์ที่ได้ยินในเพลงลูกทุ่งไทยมานับไม่ถ้วน

ของกินของฝาก: ขนมสาลี่ ปลาม้า และของดีเมืองสุพรรณ

ของฝากที่เป็นซิกเนเจอร์ของสุพรรณบุรีคือ ขนมสาลี่ ขนมโบราณเนื้อนุ่มฟู หวานพอดี มักแต่งหน้าด้วยลูกเกด ร้านดังที่คนรู้จักทั้งประเทศคือ เอกชัยสาลี่สุพรรณ ที่กลายเป็นร้านของฝากเจ้าใหญ่ประจำจังหวัด นอกจากสาลี่ยังมีขนมไข่ปลาและขนมหวานโบราณอีกหลายอย่างให้เลือกซื้อกลับบ้าน

ด้านอาหารคาว ปลาม้า คือปลาน้ำจืดขึ้นชื่อที่มีชุกชุมแถบนี้จนตั้งเป็นชื่ออำเภอบางปลาม้า เนื้อปลาละเอียดหวานมัน นิยมนำมาทำเมนูต่างๆ ส่วนของที่ระลึกฝีมือช่างท้องถิ่นก็มีเครื่องทองเหลืองและเครื่องจักสานให้เลือกซื้อ ใครชอบบรรยากาศกินข้าวริมน้ำ ตลาดสามชุกและร้านเก่าแก่ในตัวเมืองมีก๋วยเตี๋ยวและอาหารตามสั่งรสมือดั้งเดิมให้ลองครบ

เกร็ดน่ารู้สำคัญ

เล่นเกมรู้จักจังหวัดนี้

ลองเล่นกับจังหวัดไหน →

จังหวัดใกล้เคียง