สิงห์บุรี ถิ่นวีรชนคนกล้า — เมืองประวัติศาสตร์ริมแม่น้ำที่ยังมีชีวิต

ค่ายบางระจัน บทกลอนที่เขียนด้วยเลือด

ปี พ.ศ. 2308 ขณะที่กรุงศรีอยุธยากำลังถูกกองทัพพม่าบีบคั้น ชาวบ้านกลุ่มหนึ่งในตำบลบางระจัน อำเภอค่ายบางระจัน ตัดสินใจทำสิ่งที่ไม่มีใครคาดคิด พวกเขารวมตัวกันตั้งค่าย เลือกผู้นำ และลุกขึ้นต่อต้านกองทัพใหญ่ด้วยอาวุธพื้นบ้านและความมุ่งมั่น

วีรชนค่ายบางระจันสามารถต้านทานการโจมตีของกองทัพพม่าได้ถึง 7 ครั้ง เป็นเวลากว่า 5 เดือน ก่อนที่ค่ายจะแตกในที่สุดเมื่อปี พ.ศ. 2309 แม้จะพ่ายแพ้ทางการรบ แต่ความกล้าหาญของพวกเขาได้กลายเป็นตำนานที่คนไทยยังจดจำถึงทุกวันนี้ อุทยานวีรชนค่ายบางระจัน คือสถานที่รำลึกถึงวีรกรรมนั้น มีอนุสาวรีย์ผู้นำทั้ง 11 คน ตั้งตระหง่านอยู่กลางทุ่ง

ทุกวันที่ 4 กุมภาพันธ์ จังหวัดสิงห์บุรีจัดงานสดุดีวีรชนค่ายบางระจัน มีพิธีบวงสรวง การแสดงแสงสีเสียง การแสดงศิลปะพื้นบ้าน มวยไทย ลิเก ตลอดจนประเพณีท้องถิ่นอย่าง ศึกชิงธง ที่จัดขึ้นบริเวณสะพานค่ายบางระจัน งานนี้ไม่ใช่แค่พิธีกรรม แต่เป็นการปลุกจิตวิญญาณของความเป็นไทยที่ยังมีชีวิตอยู่

พระนอนจักรสีห์ พระพุทธรูปไสยาสน์ที่ยาวที่สุดในไทย

ถ้าจะเที่ยวสิงห์บุรีโดยไม่แวะวัดพระนอนจักรสีห์วรวิหาร ก็เหมือนไปปารีสแต่ไม่เห็นหอไอเฟล วัดแห่งนี้ตั้งอยู่ที่ตำบลจักรสีห์ อำเภอเมือง เป็นพระอารามหลวงชั้นตรีที่สร้างมาก่อนยุคกรุงศรีอยุธยา ภายในประดิษฐานพระนอนจักรสีห์ พระพุทธรูปปางไสยาสน์แบบสุโขทัยที่ยาวถึง 47 เมตร 42 เซนติเมตร ถือเป็นพระพุทธรูปนอนที่ยาวที่สุดในประเทศไทย

สิ่งที่น่าทึ่งไม่ใช่แค่ขนาด แต่คือความงดงามอันอ่อนช้อยของรูปทรงสุโขทัย พระพักตร์ผินไปทางเหนือ พระเศียรหันออกทางทิศตะวันออก ลักษณะทุกส่วนยังคงความสมบูรณ์ด้วยฝีมือช่างโบราณ เมื่อมายืนมองพระพุทธรูปองค์ใหญ่นี้ ความรู้สึกที่ได้รับไม่ใช่ความยิ่งใหญ่ตระการตา แต่เป็นความสงบที่แปลกและลึกซึ้ง

บริเวณหน้าวัดมีตลาดวัดพระนอนจักรสีห์ที่มีชีวิตชีวาในตอนเช้า ร้านขายขนมไทยโบราณ อาหารท้องถิ่น และของที่ระลึกเรียงรายตลอดสองข้างทาง เหมาะสำหรับใครที่อยากซึมซับวิถีชีวิตพื้นบ้านของคนสิงห์บุรีอย่างแท้จริง

ตลาดไทยย้อนยุคบ้านระจัน ย้อนเวลากลับไปยุคอยุธยา

นักท่องเที่ยวที่อยากสัมผัสบรรยากาศย้อนยุคแบบไม่เสแสร้งควรแวะที่ตลาดไทยย้อนยุคบ้านระจัน ที่นี่พ่อค้าแม่ค้าแต่งกายด้วยชุดพื้นเมือง นุ่งโจงกระเบน ห่มสไบ บรรยากาศตกแต่งด้วยวัสดุธรรมชาติ ไม่มีกระทะทอดหรือพลาสติกมาขัดอารมณ์ และในวันเสาร์-อาทิตย์ยังมีการจำลองเหตุการณ์การสู้รบระหว่างวีรชนค่ายบางระจันให้ชมด้วย

ตลาดนี้ไม่ใช่แค่การแสดงเพื่อการท่องเที่ยว แต่ชาวบ้านในชุมชนเป็นผู้จัดการและเป็นเจ้าของ สินค้าที่ขายส่วนใหญ่เป็นผลผลิตจากท้องถิ่น ทั้งผักผลไม้ตามฤดูกาล ขนมไทย และงานฝีมือที่ทำด้วยมือจริงๆ

อาหารและของฝากที่หากินที่อื่นไม่ได้

สิงห์บุรีมีของขึ้นชื่อที่น่าหอบกลับบ้านหลายอย่าง แต่ที่ขาดไม่ได้คือขนมเปี๊ยะอินทร์บุรี ขนมเปี๊ยะที่ว่านี้ไม่ใช่ขนมเปี๊ยะทั่วไป แต่เป็นสูตรดั้งเดิมที่มีต้นกำเนิดจากชุมชนชาวจีนในอำเภออินทร์บุรี สืบทอดมานานกว่า 90-100 ปี แป้งเป็นชั้นบางกรอบ ไส้มีให้เลือกทั้งทุเรียนไข่เค็ม ถั่วเหลืองไข่เค็ม และฟักไข่เค็มถั่ว รสชาติไม่หวานจัด กินแล้วรู้ว่านี่คือของจริง ร้านที่ขึ้นชื่อได้แก่ ขนมเปี๊ยะแม่ศรีเมือง และ เล่าฮ่อเจี๊ยะ

นอกจากขนม สิงห์บุรียังเด่นเรื่องปลาน้ำจืดจากแม่น้ำเจ้าพระยาและแม่น้ำน้อย ร้านอาหารริมน้ำอย่างซ้งปลาแม่น้ำ บริเวณตำบลน้ำตาล อำเภออินทร์บุรี เสิร์ฟปลาช่อนและปลาน้ำจืดสดๆ ที่จับมาจากท้องถิ่น ส่วนร้านบ้านสวนแม่ลาการ้องขึ้นชื่อเรื่องปลาช่อนแม่ลาเผา กินคู่กับข้าวสวยร้อนๆ ริมน้ำในบรรยากาศสบายๆ

สำหรับคนชอบงานเซรามิกโบราณ อย่าลืมแวะชม แหล่งเตาเผาแม่น้ำน้อย บริเวณวัดพระปรางค์ เตาเผาโบราณกว่า 200 เตาที่กระจายอยู่ตลอดริมแม่น้ำน้อยระยะ 2 กิโลเมตร เป็นหลักฐานว่าชุมชนแถบนี้มีการผลิตเครื่องปั้นดินเผาตั้งแต่สมัยโบราณ

เวลาที่ดีที่สุดในการมาเยือน และเกร็ดน่ารู้

สิงห์บุรีเที่ยวได้ตลอดปี แต่ช่วงที่ดีที่สุดคือระหว่างเดือนพฤศจิกายนถึงกุมภาพันธ์ อากาศเย็นสบาย ท้องฟ้าโปร่ง และถ้ามาในช่วงต้นเดือนกุมภาพันธ์ ก็จะได้ร่วมงานสดุดีวีรชนค่ายบางระจันที่จัดขึ้นทุกปีในวันที่ 3-7 กุมภาพันธ์ ซึ่งถือเป็นไฮไลต์สำคัญที่สุดของจังหวัด

เนื่องจากสิงห์บุรีเป็นเมืองเล็ก สถานที่ท่องเที่ยวสำคัญกระจายอยู่ในระยะที่ขับรถถึงกันได้ง่าย เส้นทางคลาสสิกในหนึ่งวันคือ อุทยานวีรชนค่ายบางระจัน ตอนเช้า ตามด้วยวัดพระนอนจักรสีห์ ช่วงสาย และสิ้นสุดที่ตลาดอินทร์บุรีหรือตลาดย้อนยุคบ้านระจันช่วงบ่าย

หนึ่งในจุดที่นักท่องเที่ยวมักไม่รู้คือ มิวเซียมสิงห์บุรี ซึ่งตั้งอยู่ในตัวเมือง เป็นพิพิธภัณฑ์ที่จัดนิทรรศการเรื่อง ทรัพย์เมืองสิงห์ รวบรวมเรื่องราวประวัติศาสตร์สังคม ภูมิปัญญา และวัฒนธรรมของคนสิงห์บุรีไว้อย่างครบถ้วน เหมาะเป็นจุดเริ่มต้นก่อนออกเดินทางสำรวจจังหวัด