พังงา: อ่าวเขาหินปูน เกาะเจมส์บอนด์ และเมืองเก่าตะกั่วป่า ฉบับเที่ยวจริง
พังงาไม่ใช่จังหวัดที่ต้องประกาศตัวเสียงดัง เพราะแค่เรือลำหนึ่งแล่นออกจากท่าเข้าสู่อ่าวพังงา ภาพเขาหินปูนสูงชันโผล่พ้นน้ำทะเลสีเขียวมรกตเป็นร้อยๆ ลูกก็เล่าเรื่องของจังหวัดนี้ได้หมดแล้ว ที่นี่คือดินแดนฝั่งอันดามันที่ธรรมชาติใจดีเป็นพิเศษ มอบทั้งทะเลลึก ป่าชายเลนผืนใหญ่ และภูเขากลางน้ำที่ไม่เหมือนที่ไหน
ความน่าสนใจของพังงาอยู่ตรงที่มันเป็นจังหวัดของ คนหลายเชื้อสาย ทั้งชาวเลมอแกนที่ใช้ชีวิตกลางทะเลแถบหมู่เกาะสุรินทร์ ชาวมุสลิมที่ปลูกบ้านลอยน้ำมากว่าสองร้อยปีที่เกาะปันหยี และลูกหลานคนจีนฮกเกี้ยนที่ตึกชิโน-โปรตุกีสในเมืองเก่าตะกั่วป่ายังยืนเป็นหลักฐานยุคเหมืองแร่ดีบุกรุ่งเรือง
คนส่วนใหญ่รู้จักพังงาผ่านฉากหนัง 007 ที่ เขาตะปู แต่ถ้าให้เวลาจังหวัดนี้สักหน่อย จะพบว่าเสน่ห์จริงของมันซ่อนอยู่ในรายละเอียดเล็กๆ ทั้งกลิ่นเต้าส้อร้อยปี ตลาดถนนสายวัฒนธรรมเย็นวันอาทิตย์ และแสงเย็นที่สามช่องใต้ ลองมาดูกันว่าพังงามีอะไรให้ค้นมากกว่าที่คิด
จากเมืองท่าดีบุกสู่จังหวัดอันดามัน
ในอดีตพังงาเคยเป็นหนึ่งในเมืองเหมืองแร่ดีบุกที่สำคัญที่สุดของภาคใต้ โดยเฉพาะอำเภอตะกั่วป่าซึ่งเป็นเมืองท่าค้าขายแลกเปลี่ยนวัฒนธรรมกับพ่อค้าจีน อินเดีย และอาหรับมาแต่โบราณ ความมั่งคั่งจากดีบุกในยุคนั้นทิ้งร่องรอยไว้ชัดเจนผ่านอาคารบ้านเรือนสไตล์ชิโน-โปรตุกีสที่ผสมความเป็นตะวันออกและตะวันตกเข้าด้วยกัน ซึ่งยังคงอนุรักษ์ไว้จนทุกวันนี้
ภูมิประเทศของพังงาวางตัวยาวตามชายฝั่งทะเลอันดามัน เต็มไปด้วยเขาหินปูน ป่าชายเลน และเกาะแก่งจำนวนมาก จุดเปลี่ยนครั้งใหญ่ในความทรงจำของคนพังงาคือคลื่นสึนามิปลายปี พ.ศ. 2547 ที่ซัดเข้าชายฝั่งเขาหลักอย่างหนัก แต่หลังจากนั้นพังงาก็ค่อยๆ ฟื้นตัวกลับมาเป็นประตูสำคัญสู่การท่องเที่ยวทะเลอันดามันตอนเหนืออีกครั้ง
อ่าวพังงา เกาะเจมส์บอนด์ และหมู่บ้านกลางน้ำ
ไฮไลต์ที่พลาดไม่ได้คืออุทยานแห่งชาติอ่าวพังงา ป่าเกาะกลางทะเลที่มีเกาะหินปูนน้อยใหญ่นับร้อย ดาวเด่นคือ เขาตะปู ภูเขาหินปูนรูปทรงคอดกิ่วที่ฐานคล้ายตาของปูจึงเป็นที่มาของชื่อ และโด่งดังระดับโลกหลังเป็นฉากในหนังเจมส์ บอนด์ ตอน The Man with the Golden Gun เมื่อปี พ.ศ. 2517 จนได้ฉายา เกาะเจมส์ บอนด์ นักท่องเที่ยวมักชมคู่กับเขาพิงกัน เกาะห้อง และถ้ำลอด
อีกหนึ่งอันซีนของไทยคือเกาะปันหยี หมู่บ้านชาวมุสลิมที่ปลูกบ้านเรือนอยู่กลางทะเลโดยแทบไม่มีพื้นดินมานานกว่า 200 ปี คำว่า ปันหยี มาจากภาษาอินโดนีเซียแปลว่า ธง บนเกาะมีทั้งมัสยิด โรงเรียน สถานีอนามัย และร้านค้า ชาวบ้านยังยึดอาชีพประมงพื้นบ้าน จุดที่ดังไปทั่วโลกคือสนามฟุตบอลลอยน้ำกลางทะเลที่เด็กๆ บนเกาะช่วยกันสร้างขึ้นเอง
สวรรค์นักดำน้ำ สิมิลัน สุรินทร์ และเขาหลัก
พังงาคือต้นทางสู่แหล่งดำน้ำที่สวยติดอันดับโลก หมู่เกาะสิมิลันประกอบด้วยเกาะใหญ่น้อย 9 เกาะเรียงตัวจากเหนือลงใต้ ตั้งแต่เกาะหูยง เกาะเมียง ไปจนเกาะบอน ขึ้นชื่อเรื่องน้ำทะเลใส หาดทรายขาวละเอียด และปะการังหลากสี ส่วนหมู่เกาะสุรินทร์ทางตอนเหนือเป็นอุทยานแห่งชาติที่ระบบนิเวศใต้น้ำสมบูรณ์ และยังเป็นถิ่นอาศัยของชาวเลมอแกนที่ยังรักษาวิถีชีวิตดั้งเดิมไว้ในหมู่บ้านมอแกน
จุดตั้งต้นของทริปดำน้ำเหล่านี้คือเขาหลัก ชายฝั่งที่ทำหน้าที่เป็นประตูสู่สิมิลันและสุรินทร์ มีท่าเรือ ที่พัก และร้านอาหารพร้อม เหมาะกับทั้งทริปวันเดย์และทริปค้างคืนหลายวัน ใครชอบบรรยากาศเงียบๆ ชมพระอาทิตย์ตก สามช่องใต้คือจุดชมวิวริมทะเลที่มีหาดให้เดินเล่นและคาเฟ่ให้นั่งชิลรับลม
เมืองเก่าตะกั่วป่า ถนนสายวัฒนธรรม และเทศกาล
ถ้าอยากสัมผัสพังงาในมุมที่ไม่ใช่ทะเล ต้องไปเดินเมืองเก่าตะกั่วป่า ย่านตึกชิโน-โปรตุกีสที่บอกเล่าความรุ่งเรืองยุคเหมืองแร่ดีบุก ทุกเย็นวันอาทิตย์จะมีงาน ถนนสายวัฒนธรรมตะกั่วป่า ที่คนในชุมชนออกมาตั้งร้านขายอาหารพื้นถิ่นและของฝากหายาก บรรยากาศคึกคักท่ามกลางตึกเก่าที่เปิดไฟอุ่นๆ
วัฒนธรรมพังงาเป็นการผสมผสานระหว่างจีน ไทย และมุสลิมอย่างกลมกลืน สะท้อนผ่านเทศกาลสำคัญอย่างประเพณีถือศีลกินเจที่จัดทุกปี และงานสงกรานต์เมืองเก่าตะกั่วป่า (Takuapa Oldtown Songkran Festival) ที่ชาวเมืองย้อนรอยวิถีเก่าและแต่งกายชุดพื้นเมืองออกมาเล่นน้ำกันทั้งย่าน
อาหารหรอยและของฝากที่ต้องซื้อกลับ
ของฝากขึ้นชื่อที่สุดของพังงาคือ เต้าส้อ ขนมพื้นเมืองเปลือกแป้งสาลีบางๆ ไส้ถั่วเขียวบดหอมมัน บางร้านในตะกั่วป่าทำสืบทอดสูตรต้นตำรับมานานกว่า 100 ปี มีให้เลือกทั้งไส้หวานไข่เค็ม ไส้เค็มไข่เค็ม และไส้สามรส ถือเป็นของติดไม้ติดมือที่ใครมาพังงาต้องซื้อ
ด้านอาหารคาว พังงาเป็นเมืองใต้ติดทะเล จึงมีของทะเลสดและรสจัดจ้านแบบปักษ์ใต้ ทั้งแกงไตปลา กุ้งเสียบ กะปิ และปลาเค็มฝอยซึ่งเป็นอาหารพื้นถิ่นตะกั่วป่าที่หากินยาก รสไม่จัดทานง่าย ส่วนของฝากแนว OTOP ยอดนิยมก็มีน้ำพริก กะปิ และเม็ดมะม่วงหิมพานต์ ใครแวะเกาะยาวอย่าลืมลองข้าวเหนียวมะม่วงห่อใบตองที่เป็นเอกลักษณ์ของพื้นที่
เกร็ดน่ารู้สำคัญ
- เขาตะปู (เกาะเจมส์ บอนด์) ในอุทยานแห่งชาติอ่าวพังงา โด่งดังจากหนัง 007 ตอน The Man with the Golden Gun ปี พ.ศ. 2517 ชมได้จากเรือหรือสันดอนเขาพิงกันเท่านั้น ขึ้นเกาะไม่ได้
- เกาะปันหยี หมู่บ้านมุสลิมกลางทะเลอายุกว่า 200 ปี มีสนามฟุตบอลลอยน้ำแห่งเดียวในไทยที่เด็กๆ บนเกาะสร้างเอง คำว่า ปันหยี แปลว่า ธง ในภาษาอินโดนีเซีย
- หมู่เกาะสิมิลันมี 9 เกาะ (หูยง ปายัง ปาหยัน เมียง ห้า ปายู สิมิลัน บางู บอน) และหมู่เกาะสุรินทร์ ดำน้ำสวยติดอันดับโลก โดยมีเขาหลักเป็นประตูสู่ทั้งสองแห่ง
- หมู่บ้านมอแกน (ชาวเล) ที่หมู่เกาะสุรินทร์ ยังรักษาวิถีชีวิตเร่ร่อนกลางทะเลแบบดั้งเดิม
- เมืองเก่าตะกั่วป่า อดีตเมืองท่าเหมืองแร่ดีบุก เต็มไปด้วยตึกชิโน-โปรตุกีส มีงานถนนสายวัฒนธรรมทุกเย็นวันอาทิตย์ และงานสงกรานต์เมืองเก่าประจำปี
- เต้าส้อ ขนมไส้ถั่วเขียวสูตรร้อยปีจากตะกั่วป่า เป็นของฝากเอกลักษณ์ คู่กับอาหารใต้อย่างแกงไตปลา กุ้งเสียบ และปลาเค็มฝอย