กระบี่: ดินแดนเขาหินปูนริมอันดามัน ทะเลแหวก เกาะพีพี และตำนานดาบคู่เมือง

ที่มาของชื่อ "กระบี่" กับตำนานดาบคู่เมือง

ชื่อ "กระบี่" ฟังดูเหมือนหมายถึงดาบ และก็มีตำนานรองรับความเชื่อนั้นจริง เล่ากันว่าชาวบ้านขุดพบดาบโบราณเล่มใหญ่เล่มหนึ่ง ต่อมาขุดพบดาบเล็กอีกเล่ม เจ้าเมืองเห็นว่าเป็นของศักดิ์สิทธิ์จึงนำไปเก็บไว้ไขว้กันในถ้ำที่เขาขนาบน้ำหน้าเมือง ให้เป็นดาบคู่บ้านคู่เมือง บางตำนานก็โยงกับเรื่องศึกระหว่างยักษ์กับมนุษย์ ที่ดาบของทั้งสองฝ่ายตกลงมาที่บ้านกระบี่ใหญ่และบ้านกระบี่น้อย

แต่นักวิชาการสันนิษฐานที่มาของชื่อไว้หลายทาง บ้างว่ามาจากคำเดิม "ปกา/ปากา" ที่แปลว่าดาบในภาษาท้องถิ่น เมื่อยกฐานะ "แขวงปกาไส" ขึ้นเป็นเมืองจึงตั้งชื่อให้คงความหมายเดิม บ้างว่ามาจาก "ลิง" เพราะพื้นที่นี้เคยเป็นที่ตั้งเมืองบันไทยสมอที่ใช้ตราลิงประจำเมืองในระบบสิบสองนักษัตรของนครศรีธรรมราช และอีกทางหนึ่งเชื่อว่าเพี้ยนมาจากชื่อต้นไม้ท้องถิ่นอย่างต้นหลุมพี ที่พ่อค้าจีนและมลายูเรียกเพี้ยนไปมา

ในทางประวัติศาสตร์ กระบี่ตั้งขึ้นเป็นเมืองในปลายรัชกาลที่ 5 เดิมเป็นเพียงแขวงเมืองปกาไสในการปกครองของนครศรีธรรมราช ที่เริ่มมีผู้คนอพยพเข้ามาตั้งหลักแหล่งหลังมีการตั้งค่ายทำเพนียดจับช้าง ก่อนค่อยๆ เติบโตจนแยกเป็นจังหวัดเต็มตัว

สถานที่ต้องไป จากทะเลแหวกถึงน้ำตกร้อนกลางป่า

หัวใจของการเที่ยวทะเลกระบี่อยู่ที่ "อ่าวนาง" ศูนย์กลางที่พักและท่าเรือออกเกาะ จุดนี้เป็นส่วนหนึ่งของอุทยานแห่งชาติหาดนพรัตน์ธารา-หมู่เกาะพีพี จากอ่าวนางนั่งเรือหางยาวออกไปไม่ไกลก็ถึง "ทะเลแหวก" ปรากฏการณ์สันทรายขาวที่โผล่เชื่อมเกาะเข้าด้วยกันเมื่อน้ำลดต่ำสุด เห็นชัดที่สุดในช่วง 5 วันก่อนและหลังวันขึ้น 15 ค่ำ

ออกทะเลไกลออกไปคือ "เกาะพีพี" ที่มีอ่าวปิเละน้ำสีเขียวมรกตใสจนมองเห็นฝูงปลา ส่วนคนรักธรรมชาติบนบกห้ามพลาด "สระมรกต" สระน้ำธรรมชาติสีเขียวใสกลางเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาประ-บางคราม และ "น้ำตกร้อน" ที่อำเภอคลองท่อม สายน้ำแร่อุ่นราว 40-50 องศาที่ไหลลดหลั่นลงอ่างหินปูนเหมือนอ่างจากุซซีธรรมชาติ ซึ่งหาที่ไหนยาก

อีกหมุดที่ขึ้นชื่อคือ "วัดถ้ำเสือ" ที่ต้องปีนบันไดกว่า 1,200 ขั้นขึ้นไปไหว้พระบนยอดเขา แลกกับวิวเขาหินปูนทั้งจังหวัดแบบ 360 องศา และ "เขาขนาบน้ำ" เขาหินปูนสองลูกสูงราว 100 เมตรที่ตั้งขนาบแม่น้ำกระบี่จนกลายเป็นสัญลักษณ์ประจำเมือง

ร่องรอยโลกล้านปีและคนยุคก่อนประวัติศาสตร์

สิ่งที่ทำให้กระบี่แตกต่างจากเมืองทะเลทั่วไปคือ "ความเก่า" ของแผ่นดิน ที่บ้านแหลมโพธิ์ในเขตอุทยานหาดนพรัตน์ธารามี "สุสานหอย" แหล่งฟอสซิลหอยน้ำจืดที่ทับถมจนกลายเป็นแผ่นหินปูนยื่นลงทะเล แม้จะติดป้ายว่า 75 ล้านปี แต่หลักฐานทางธรณีวิทยาล่าสุดประเมินอายุไว้ราว 35 ล้านปี ก็ยังถือเป็นแหล่งฟอสซิลที่หาดูได้ยากมากในระดับโลก

ความเก่าแก่ของพื้นที่ยังย้อนไปถึงยุคก่อนประวัติศาสตร์ ในถ้ำตามเขาหินปูนของกระบี่พบทั้งโครงกระดูกมนุษย์โบราณและภาพเขียนสีตามผนังถ้ำ เป็นหลักฐานว่าผู้คนอาศัยอยู่แถบนี้มานานนับหมื่นปี เขาหินปูนที่นักท่องเที่ยวมาถ่ายรูปกันสนุกๆ จึงเป็นทั้งฉากสวยและพิพิธภัณฑ์ธรรมชาติไปพร้อมกัน

วัฒนธรรมและงานประเพณีริมอันดามัน

กระบี่เป็นสังคมพหุวัฒนธรรมที่ไทยพุทธ ไทยมุสลิม และชาวเลอยู่ร่วมกัน งานใหญ่ประจำปีคือ "งานกระบี่เบิกฟ้าอันดามัน" ที่จัดราวกลางเดือนพฤศจิกายนเพื่อเปิดฤดูกาลท่องเที่ยว เริ่มด้วยพิธีบวงสรวงแม่ย่านางและพระแม่คงคา ตามด้วยการแสดงทางวัฒนธรรม การแข่งกีฬาทางน้ำ และซุ้มอาหารจากโรงแรมต่างๆ ริมชายหาด

อีกประเพณีที่สะท้อนรากความเชื่อของชาวเลคือ "ประเพณีลอยเรือ" พิธีสะเดาะเคราะห์ที่ชาวเลต่อเรือจำลองแล้วลอยออกทะเลเพื่อนำพาสิ่งไม่ดีออกไป ส่วนชาวไทยพุทธก็มี "ประเพณีชักพระ" หลังออกพรรษาเช่นเดียวกับหลายจังหวัดภาคใต้ ความหลากหลายนี้ทำให้ปฏิทินงานบุญของกระบี่คึกคักได้ทั้งปี

ของกินของฝาก และช่วงเวลาน่าเที่ยว

มาเมืองทะเลทั้งทีต้องลองซีฟู้ดสดๆ และอาหารใต้รสจัดอย่าง "น้ำพริกกุ้งเสียบ" ที่เผ็ดเปรี้ยวกลมกล่อมกินกับผักสด ส่วนของฝากขึ้นชื่อที่ซื้อติดมือกลับบ้านได้ไม่ผิดหวังคือ "เม็ดมะม่วงหิมพานต์" โดยเฉพาะของกลุ่มแม่บ้านที่ยังคั่วแบบโบราณจนหอมหวานมัน รวมถึงกะปิ น้ำพริก และผลิตภัณฑ์แปรรูปจากทะเลอีกหลายอย่าง

ช่วงเวลาที่เหมาะที่สุดสำหรับเที่ยวทะเลกระบี่คือฤดูแล้งราวเดือนพฤศจิกายนถึงเมษายน ฟ้าใส คลื่นลมสงบ ทะเลแหวกชัด และเรือออกเกาะได้ทุกวัน ส่วนหน้าฝนกลางปีแม้ทะเลจะปั่นป่วน แต่ป่าเขียวชอุ่ม น้ำตกเต็มสาย เหมาะกับสายเที่ยวบกอย่างสระมรกตและน้ำตกร้อนเป็นพิเศษ เคล็ดลับเล็กๆ คือถ้าอยากเห็นทะเลแหวกแบบเต็มตา ให้เช็กตารางน้ำขึ้นน้ำลงและจองทริปให้ตรงช่วงใกล้วันพระจันทร์เต็มดวง