นครพนม เมืองริมโขงแห่งศรัทธา พระธาตุพนม ไหลเรือไฟ และเสน่ห์สองฝั่งน้ำ

ความเป็นมา เมืองเก่าแห่งอาณาจักรศรีโคตรบูร

ชื่อ "นครพนม" แปลตรงตัวได้ว่า เมืองแห่งภูเขา ซึ่งสอดคล้องกับทิวเขาฝั่งลาวที่มองเห็นได้จากตัวเมือง รากเหง้าของพื้นที่นี้เก่าแก่มาก โดยเชื่อมโยงกับอาณาจักรศรีโคตรบูรที่เคยรุ่งเรืองสองฝั่งโขงเมื่อกว่าพันปีก่อน ศูนย์กลางความศรัทธาของอาณาจักรนั้นก็คือองค์พระธาตุพนม ที่ตั้งตระหง่านบนภูกำพร้าริมแม่น้ำโขงมาจนถึงปัจจุบัน

นครพนมจึงเป็นเมืองที่มีประวัติศาสตร์ยาวนานในฐานะหัวเมืองชายแดน เป็นจุดบรรจบของผู้คนหลายเชื้อสายที่อพยพข้ามแม่น้ำโขงไปมา ทั้งในยามสงบและยามศึก กลายเป็นเบ้าหลอมวัฒนธรรมที่ทำให้เมืองนี้มีอัตลักษณ์เฉพาะตัว ไม่เหมือนเมืองอีสานทั่วไป

สถานที่ต้องไป จากพระธาตุพนมถึงสะพานมิตรภาพ 3

หัวใจของการมานครพนมคือการได้กราบ พระธาตุพนม ที่อำเภอธาตุพนม เจดีย์ทรงสี่เหลี่ยมสูงสง่าที่ภายในบรรจุพระอุรังคธาตุ (กระดูกส่วนหน้าอก) ของพระพุทธเจ้า เป็นพระธาตุที่ชาวอีสานและชาวลาวสองฝั่งโขงเคารพศรัทธาอย่างสูง และถือเป็นพระธาตุประจำปีเกิดของคนเกิดปีวอก

ในตัวเมืองมี ลานพญาศรีสัตตนาคราช รูปหล่อพญานาคเจ็ดเศียรริมโขงที่กลายเป็นแลนด์มาร์กถ่ายรูปและจุดสักการะยอดนิยม ใกล้กันคือ หอนาฬิกาเวียดนามอนุสรณ์ ที่ชาวไทยเชื้อสายเวียดนามสร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2503 เพื่อระลึกถึงมิตรภาพไทย-เวียดนาม ส่วนผู้ที่สนใจประวัติศาสตร์ไม่ควรพลาด อนุสรณ์สถานบ้านลุงโฮจิมินห์ ที่บ้านนาจอก ตำบลหนองญาติ ซึ่งโฮจิมินห์เคยพำนักอยู่ในช่วงเคลื่อนไหวกอบกู้เอกราชเวียดนาม

อีกจุดที่พลาดไม่ได้คือ สะพานมิตรภาพไทย-ลาว 3 (นครพนม-คำม่วน) สะพานข้ามโขงยาวกว่า 780 เมตร ที่เชื่อมการเดินทางสู่ลาว เวียดนาม และจีนตอนใต้ ทิวทัศน์สะพานยามเย็นเป็นภาพที่นักท่องเที่ยวนิยมมาเก็บภาพ

วัฒนธรรมและประเพณี ไหลเรือไฟหนึ่งเดียวในโลก

งานที่ทำให้นครพนมเป็นที่รู้จักทั่วประเทศคือ ประเพณีไหลเรือไฟ ซึ่งจัดในช่วงวันออกพรรษาริมแม่น้ำโขงทุกปี เรือไฟแต่ละลำประดับด้วยดวงไฟนับหมื่นดวงเป็นรูปองค์พระธาตุและลวดลายต่างๆ แล้วปล่อยให้ลอยไปตามลำน้ำในยามค่ำคืน เป็นภาพที่งดงามตระการตาจนได้ชื่อว่า "หนึ่งเดียวในโลก" ควบคู่กับการปล่อยกระทงสายและการแสดงแสงสีเสียงตลอดงาน

เช้าวันออกพรรษายังมีพิธี ตักบาตรเทโวโรหณะ ที่ลานพญาศรีสัตตนาคราช ซึ่งมีพระสงฆ์ร่วมรับบิณฑบาตจำนวนมากท่ามกลางพุทธศาสนิกชนเรือนหมื่น นอกจากนี้นครพนมยังภูมิใจกับความหลากหลายของกลุ่มชาติพันธุ์ ทั้งไทยญ้อ ผู้ไทย ไทยกะเลิง ไทยโส้ ไทยแสก ไทยข่า ไทยกวน ไทยตาด และไทยอีสาน รวมถึงชาวไทยเชื้อสายเวียดนามและจีน ซึ่งต่างมีเครื่องแต่งกายและภาษาเป็นของตนเอง

อาหารและของขึ้นชื่อ รสเวียดนามกลางเมืองอีสาน

จุดเด่นของอาหารนครพนมที่หาไม่ได้ง่ายในจังหวัดอื่นคือรสชาติเวียดนามที่ฝังรากอยู่ในเมือง ของกินที่ต้องลองคือ แหนมเนือง หมูปิ้งห่อแผ่นแป้งกับผักสดและน้ำจิ้มสูตรเฉพาะ และมื้อเช้าสไตล์นครพนมอย่าง ไข่กระทะ และ ต้มเส้น (ก๋วยจั๊บญวน) ที่ร้านดังในตัวเมือง รวมถึง ข้าวเกรียบปากหม้อ ร้อนๆ ที่คนท้องถิ่นการันตี

เมื่อเอ่ยถึงของฝาก หมูยอ คือพระเอกอันดับหนึ่งประจำจังหวัด ตามด้วยแหนมและไส้กรอกแบบเวียดนามที่วางขายเรียงรายในตัวเมือง ส่วนผลไม้ขึ้นชื่อคือ สับปะรดท่าอุเทน ที่เนื้อหวานฉ่ำ และอย่าลืมลองเมนูปลาน้ำโขงสดๆ ที่เป็นวัตถุดิบประจำถิ่นของเมืองริมน้ำแห่งนี้

ช่วงเวลาน่าเที่ยวและเกร็ดน่ารู้

ช่วงเวลาที่ดีที่สุดในการเที่ยวนครพนมคือฤดูหนาว ราวเดือนพฤศจิกายนถึงกุมภาพันธ์ ที่อากาศริมโขงเย็นสบายและฟ้าใส แต่ถ้าอยากดูไหลเรือไฟต้องมาช่วงออกพรรษาปลายเดือนกันยายนถึงต้นตุลาคม ส่วนใครชอบธรรมชาติแปลกตา ระหว่างเดือนกุมภาพันธ์ถึงพฤษภาคม น้ำโขงจะลดจนเผยหาดทรายสีทองกลางลำน้ำให้ได้ลงไปเดินเล่น

เคล็ดลับเล็กๆ คือ ถนนคนเดินริมโขง บริเวณหอนาฬิกาเวียดนามจะเปิดเฉพาะเย็นวันศุกร์ เสาร์ อาทิตย์ ราว 16.30-20.30 น. เป็นช่วงเวลาที่ดีที่สุดสำหรับเดินชิมของกินพร้อมชมวิวพระอาทิตย์ตกหลังภูเขาฝั่งลาว และอย่าลืมว่านครพนมยังมีงานบวงสรวงพญาศรีสัตตนาคราชใหญ่ในวันที่ 7 เดือน 7 ของทุกปี ที่ดึงดูดผู้ศรัทธาจากทั่วประเทศ